ప్రపంచ ఆర్థిక చరిత్రలో కొన్ని సంఘటనలు కేవలం నంబర్లను మాత్రమే కాదు, దేశాల తలరాతలను, ప్రభుత్వాలను మరియు సామాన్య ప్రజల జీవితాలను కూడా శాశ్వతంగా మార్చేస్తాయి. అటువంటి ఒకానొక పెను విపత్తు పేరే “1997 ఆసియా ఆర్థిక సంక్షోభం”. దీనిని చాలామంది “ఏషియన్ ఫైనాన్షియల్ క్రైసిస్” అని పిలుస్తారు. ఆర్థిక పరిభాషలో దీనిని “ఏషియన్ కాంటేజియన్” అని కూడా అంటారు, అంటే ఒక అంటువ్యాధిలా ఒక దేశం నుండి మరొక దేశానికి పాకిన ఆర్థిక రోగం అని అర్థం. 1990వ దశకం ఆరంభంలో “ఏషియన్ టైగర్స్”గా పిలవబడే థాయిలాండ్, ఇండోనేషియా, దక్షిణ కొరియా, మలేషియా వంటి దేశాలు అద్భుతమైన ఆర్థిక వృద్ధిని సాధిస్తూ ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచాయి. కానీ, 1997 జూలై నాటికి పరిస్థితి తలకిందులైంది. ఒకే ఒక్క రోజులో కరెన్సీ విలువలు కుప్పకూలాయి, స్టాక్ మార్కెట్లు నేలచూపులు చూశాయి, లక్షలాది మంది ఉద్యోగాలు కోల్పోయారు. అసలు అంత అద్భుతంగా వెలుగుతున్న ఆసియా ఆర్థిక వ్యవస్థలు ఒక్కసారిగా చీకటిలోకి ఎలా జారుకున్నాయి? ఈ సంక్షోభం వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలు ఏమిటి? దీని నుండి మనం నేర్చుకోవాల్సిన పాఠాలు ఏమిటి? ఈ ఆర్టికల్‌లో మనం “ఫిన్ విరాజ్” పాఠకుల కోసం ఈ సంక్షోభాన్ని లోతుగా విశ్లేషిద్దాం.

క్రాష్ జరగడానికి గల ప్రధాన కారణాలు

ఏదైనా ఒక పెద్ద ఆర్థిక ప్రమాదం ఒక్క రోజులో జరగదు. దాని వెనుక కొన్ని సంవత్సరాల తప్పులు, నిర్లక్ష్యం మరియు అతి విశ్వాసం దాగి ఉంటాయి. 1997 నాటి ఈ సంక్షోభానికి ప్రధానంగా ఐదు ముఖ్యమైన కారణాలు ఉన్నాయి. వాటిని మనం ఇప్పుడు వివరంగా పరిశీలిద్దాం.

1. అతి విశ్వాసం మరియు హాట్ మనీ ప్రవాహం

1990ల ప్రారంభంలో ఆసియా దేశాలైన థాయిలాండ్, దక్షిణ కొరియా, ఇండోనేషియా వంటి దేశాలు అధిక వడ్డీ రేట్లను ఆఫర్ చేశాయి. దీంతో పాశ్చాత్య దేశాల (అమెరికా, ఐరోపా) ఇన్వెస్టర్లు భారీ ఎత్తున తమ డబ్బును ఈ దేశాల్లో పెట్టుబడి పెట్టారు. దీనిని “హాట్ మనీ” అంటారు. ఈ డబ్బు ఎంత వేగంగా వచ్చిందో, అంతే వేగంగా వెనక్కి వెళ్ళిపోయే ప్రమాదం ఉంది. కానీ ఆసియా దేశాలు ఈ డబ్బుతో రియల్ ఎస్టేట్ మరియు ఇతర లాభాపేక్ష లేని ప్రాజెక్టులలో విచ్చలవిడిగా ఖర్చు చేశాయి.

2. కరెన్సీ పెగ్గింగ్ (స్థిర మారకం రేటు)

చాలా ఆసియా దేశాలు తమ కరెన్సీ విలువను అమెరికన్ డాలర్‌తో ముడిపెట్టాయి (దీనిని పెగ్గింగ్ అంటారు). ఉదాహరణకు, థాయిలాండ్ తమ కరెన్సీ “బాత్” విలువను డాలర్‌తో స్థిరంగా ఉంచింది. దీనివల్ల విదేశీ ఇన్వెస్టర్లకు తమ పెట్టుబడి సురక్షితం అనే నమ్మకం కలిగింది. కానీ, అమెరికాలో వడ్డీ రేట్లు పెరిగినప్పుడు, డాలర్ బలపడింది. ఆసియా దేశాల ఎగుమతులు ఖరీదైనవిగా మారాయి, దాంతో వారి ఆర్థిక వ్యవస్థ దెబ్బతినడం మొదలైంది.

3. విదేశీ అప్పుల భారం

స్థానిక కంపెనీలు మరియు బ్యాంకులు అంతర్జాతీయ మార్కెట్ల నుండి డాలర్ల రూపంలో భారీగా రుణాలు తీసుకున్నాయి. తమ సొంత కరెన్సీ విలువ పడిపోతే, ఈ డాలర్ల అప్పులు తీర్చడం కష్టమవుతుందని వారు ఊహించలేదు. ఎప్పుడైతే కరెన్సీ విలువ పడిపోయిందో, వారి అప్పుల భారం రెట్టింపు అయ్యింది.

4. బలహీనమైన బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ

ఈ దేశాల్లోని బ్యాంకులు సరైన నిబంధనలు లేకుండానే రుణాలు మంజూరు చేశాయి. రాజకీయ నాయకులకు, వారి బంధువులకు, లాభాలు రాని కంపెనీలకు భారీగా అప్పులు ఇచ్చారు. దీనిని “క్రోనీ క్యాపిటలిజం” (అశ్రిత పెట్టుబడిదారీ విధానం) అంటారు. ఎప్పుడైతే ఆర్థిక వ్యవస్థ మందగించిందో, ఈ అప్పులన్నీ మొండి బకాయిలుగా మారిపోయాయి.

5. రియల్ ఎస్టేట్ బుడగ

థాయిలాండ్ వంటి దేశాల్లో, విదేశాల నుండి వచ్చిన డబ్బును ఆఫీసు భవనాలు, లగ్జరీ అపార్ట్‌మెంట్ల మీద పెట్టారు. కానీ వాటిని కొనేవారు లేక ఆస్తుల ధరలు కృత్రిమంగా పెరిగిపోయాయి. చివరికి ఈ బుడగ పగిలిపోవడంతో బ్యాంకులు దివాలా తీశాయి.

ప్రపంచ దేశాలపై ప్రభావం మరియు నష్టాలు

ఈ సంక్షోభం థాయిలాండ్‌లో మొదలైనప్పటికీ, అది అక్కడితో ఆగలేదు. ఇది అడవి మంటలా ఇతర ఆసియా దేశాలకు, ఆ తర్వాత రష్యా, బ్రెజిల్ వంటి దేశాలకు కూడా పాకింది. దీని ప్రభావం ఎంత తీవ్రంగా ఉందో ఇప్పుడు చూద్దాం.

థాయిలాండ్ – సంక్షోభానికి కేంద్ర బిందువు

1997 జూలై 2న, థాయిలాండ్ ప్రభుత్వం తమ కరెన్సీ “బాత్”ను డాలర్‌తో ఉన్న అనుసంధానాన్ని తెంచేసుకుని, మార్కెట్ విలువకు వదిలేసింది. దీన్నే “ఫ్లోటింగ్ కరెన్సీ” అంటారు. ఫలితంగా బాత్ విలువ ఒక్కసారిగా కుప్పకూలింది. స్టాక్ మార్కెట్ 75 శాతం పడిపోయింది. దేశంలో అతిపెద్ద ఫైనాన్స్ కంపెనీలు మూతపడ్డాయి.

ఇండోనేషియా – రాజకీయ పతనం

ఇండోనేషియా కరెన్సీ “రుపియా” విలువ 80 శాతానికి పైగా పడిపోయింది. ప్రజలకు నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకాయి. దీనివల్ల దేశవ్యాప్తంగా అల్లర్లు జరిగాయి. ఈ ఆర్థిక సంక్షోభం చివరికి 30 ఏళ్ల పాటు పాలించిన అధ్యక్షుడు సుహార్తో రాజీనామా చేయడానికి దారితీసింది.

దక్షిణ కొరియా – జాతీయ అవమానం మరియు ఐక్యత

ప్రపంచంలోనే 11వ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఉన్న దక్షిణ కొరియా కూడా దివాలా అంచుకు చేరింది. కియా మోటార్స్ వంటి పెద్ద కంపెనీలు నష్టాల్లో కూరుకుపోయాయి. అయితే, ఇక్కడ ఒక అద్భుతమైన సంఘటన జరిగింది. దేశాన్ని అప్పుల నుండి కాపాడటానికి లక్షలాది మంది కొరియన్ ప్రజలు తమ ఇళ్లలో ఉన్న బంగారాన్ని ప్రభుత్వానికి విరాళంగా ఇచ్చారు. ఇది ప్రజల దేశభక్తికి నిదర్శనంగా నిలిచింది.

మలేషియా మరియు ఫిలిప్పీన్స్

మలేషియా స్టాక్ మార్కెట్ 50 శాతం పడిపోయింది. రింగిట్ కరెన్సీ విలువ భారీగా తగ్గింది. ఫిలిప్పీన్స్ కూడా తన కరెన్సీ పెసో విలువను కోల్పోయింది. సింగపూర్, హాంకాంగ్, తైవాన్ వంటి దేశాలు కూడా దీని ప్రభావానికి గురయ్యాయి కానీ, వారి వద్ద ఉన్న బలమైన విదేశీ మారక నిల్వల వల్ల త్వరగా కోలుకోగలిగారు.

ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం

ఆసియా సంక్షోభం వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు ధరలు పడిపోయాయి. ఇది రష్యా ఆర్థిక వ్యవస్థను దెబ్బతీసింది, ఎందుకంటే రష్యా ఆదాయం ఎక్కువగా చమురు ఎగుమతులపైనే ఆధారపడి ఉంది. దీనివల్ల 1998లో రష్యా కూడా ఆర్థిక సంక్షోభంలో చిక్కుకుంది. అమెరికా స్టాక్ మార్కెట్లు కూడా కొంతకాలం పాటు ఒడిదుడుకులకు లోనయ్యాయి.

ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యలు మరియు రికవరీ

పరిస్థితి చేయి దాటిపోతుండటంతో, అంతర్జాతీయ సంస్థలు మరియు ప్రభుత్వాలు రంగంలోకి దిగాయి. ముఖ్యంగా “అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి” (ఐఎమ్ఎఫ్) కీలక పాత్ర పోషించింది.

ఐఎమ్ఎఫ్ బెయిల్ అవుట్ ప్యాకేజీలు

థాయిలాండ్, ఇండోనేషియా మరియు దక్షిణ కొరియా దేశాలను కాపాడటానికి ఐఎమ్ఎఫ్ దాదాపు 40 బిలియన్ డాలర్ల ప్యాకేజీలను ప్రకటించింది. అయితే, ఈ రుణాలు ఉచితంగా రాలేదు. ఐఎమ్ఎఫ్ చాలా కఠినమైన షరతులు పెట్టింది.

కఠినమైన షరతులు (ఆస్టెరిటీ మెజర్స్)

ఐఎమ్ఎఫ్ షరతుల ప్రకారం, ఆయా దేశాలు ప్రభుత్వ ఖర్చులను తగ్గించుకోవాలి, పన్నులు పెంచాలి, వడ్డీ రేట్లను భారీగా పెంచాలి మరియు నష్టాల్లో ఉన్న బ్యాంకులను మూసివేయాలి. ఈ చర్యలు ఆర్థిక వ్యవస్థను దీర్ఘకాలంలో బాగు చేసినప్పటికీ, తక్షణమే సామాన్య ప్రజలకు తీవ్ర ఇబ్బందులు కలిగించాయి. వడ్డీ రేట్లు పెరగడంతో వ్యాపారాలు మూతపడ్డాయి, నిరుద్యోగం పెరిగింది.

కాపిటల్ కంట్రోల్స్ (మలేషియా విధానం)

మలేషియా ప్రధాని మహాథిర్ మొహమ్మద్ మాత్రం ఐఎమ్ఎఫ్ సాయాన్ని తిరస్కరించారు. దానికి బదులుగా, ఆయన దేశం నుండి డబ్బు బయటకు వెళ్లకుండా కఠినమైన ఆంక్షలు (కాపిటల్ కంట్రోల్స్) విధించారు. మొదట్లో అందరూ దీనిని విమర్శించినా, తర్వాత ఈ విధానం మలేషియాను త్వరగా కోలుకునేలా చేసిందని నిపుణులు గుర్తించారు.

మార్కెట్ కోలుకోవడానికి పట్టిన సమయం

ఏదైనా పెద్ద గాయం మానడానికి సమయం పట్టినట్లే, ఆసియా మార్కెట్లు కోలుకోవడానికి కూడా కొంత సమయం పట్టింది. కానీ ఆసియా దేశాల పట్టుదల వల్ల రికవరీ ఊహించిన దానికంటే వేగంగానే జరిగింది.

రికవరీ టైమ్ లైన్

1997: సంక్షోభం ప్రారంభం, మార్కెట్ల పతనం, భయాందోళనలు.

1998: సంక్షోభం తారస్థాయికి చేరింది. చాలా దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు కుచించుకుపోయాయి (నెగటివ్ గ్రోత్). ఇండోనేషియాలో జీడీపీ 13 శాతం పడిపోయింది.

1999: కోలుకోవడం మొదలైంది. ప్రభుత్వాలు చేసిన సంస్కరణలు ఫలితాలను ఇవ్వడం ప్రారంభించాయి. కరెన్సీ విలువలు స్థిరపడ్డాయి.

2000 నాటికి: చాలా దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు తిరిగి వృద్ధి బాట పట్టాయి. స్టాక్ మార్కెట్లు మళ్లీ కళకళలాడాయి. దక్షిణ కొరియా మరియు థాయిలాండ్ తమ ఐఎమ్ఎఫ్ రుణాలను గడువు కంటే ముందే తీర్చగలిగాయి.

భవిష్యత్తు ఇన్వెస్టర్లకు పాఠాలు

చరిత్రను చదవడం అంటే కేవలం తేదీలు గుర్తుపెట్టుకోవడం కాదు, గత తప్పుల నుండి పాఠాలు నేర్చుకోవడం. 1997 ఆసియా సంక్షోభం నేటి ఇన్వెస్టర్లకు ఎంతో విలువైన పాఠాలను నేర్పుతుంది.

1. కరెన్సీ రిస్క్ ను గమనించాలి

మనం వేరే దేశంలో పెట్టుబడి పెట్టేటప్పుడు, కేవలం ఆ కంపెనీ లాభాలనే కాదు, ఆ దేశ కరెన్సీ విలువను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. కరెన్సీ విలువ పడిపోతే, మీ లాభాలు ఆవిరైపోతాయి.

2. అప్పుల ఊబి ప్రమాదకరం

అధిక అప్పులతో నడిచే కంపెనీలకు లేదా దేశాలకు దూరంగా ఉండాలి. ముఖ్యంగా విదేశీ కరెన్సీలో అప్పులు తీసుకున్న కంపెనీలు మార్కెట్ ఒడిదుడుకులను తట్టుకోలేవు.

3. “అందరూ కొంటున్నారు” అని వెళ్ళకూడదు

1990లలో అందరూ ఆసియాలో పెట్టుబడులు పెట్టారు కాబట్టి అది సురక్షితం అనుకున్నారు. దీనిని “హెర్డ్ మెంటాలిటీ” (గొర్రెల మంద వైఖరి) అంటారు. మార్కెట్ బాగా పెరుగుతున్నప్పుడే మనం ఎక్కువ జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

4. పారదర్శకత ముఖ్యం

కంపెనీల బ్యాలెన్స్ షీట్లు, ప్రభుత్వాల ఆర్థిక నివేదికలు పారదర్శకంగా ఉన్నాయో లేదో చూసుకోవాలి. ఆసియా సంక్షోభంలో చాలా కంపెనీలు తమ అప్పులను దాచిపెట్టాయి.

5. వివిధీకరణ (డైవర్సిఫికేషన్)

మీ పెట్టుబడిని ఒకే దేశంలో లేదా ఒకే రకమైన ఆస్తులలో పెట్టకూడదు. వివిధ దేశాల్లో, వివిధ రంగాల్లో పెట్టుబడి పెట్టడం వల్ల రిస్క్ తగ్గుతుంది.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

1. ఆసియా ఆర్థిక సంక్షోభం ఏ దేశంలో మొదలైంది?

ఈ సంక్షోభం 1997 జూలైలో థాయిలాండ్‌లో మొదలైంది. థాయిలాండ్ ప్రభుత్వం తన కరెన్సీ బాత్ విలువను కాపాడుకోలేక చేతులెత్తేయడంతో ఇది ప్రారంభమైంది.

2. ఐఎమ్ఎఫ్ అంటే ఏమిటి? ఈ సంక్షోభంలో దాని పాత్ర ఏమిటి?

ఐఎమ్ఎఫ్ అంటే “అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి”. ఇది ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న దేశాలకు రుణాలు ఇస్తుంది. ఈ సంక్షోభ సమయంలో ఆసియా దేశాలకు ఐఎమ్ఎఫ్ భారీగా రుణాలు ఇచ్చింది, కానీ దానికి బదులుగా కఠినమైన ఆర్థిక సంస్కరణలను అమలు చేయాలని షరతులు విధించింది.

3. “ఏషియన్ టైగర్స్” అని ఏ దేశాలను పిలుస్తారు?

హాంకాంగ్, సింగపూర్, దక్షిణ కొరియా మరియు తైవాన్ దేశాలను ఆసియా టైగర్స్ అని పిలుస్తారు. ఇవి చాలా వేగంగా అభివృద్ధి చెందడం వల్ల ఈ పేరు వచ్చింది. ఈ సంక్షోభం వల్ల దక్షిణ కొరియా ఎక్కువగా నష్టపోయింది.

4. ఈ సంక్షోభం నుండి మార్కెట్లు కోలుకున్నాయా?

అవును, సుమారు 2 నుండి 3 సంవత్సరాల కాలంలో (1999-2000 నాటికి) చాలా ఆసియా దేశాల మార్కెట్లు తిరిగి కోలుకున్నాయి. కఠినమైన సంస్కరణల వల్ల ఈ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు మునుపటి కంటే బలంగా మారాయి.

ముగింపు

1997 ఆసియా ఆర్థిక సంక్షోభం అనేది ఆధునిక ఆర్థిక చరిత్రలో ఒక చేదు జ్ఞాపకం. ఇది కేవలం డబ్బుకు సంబంధించిన విషయం మాత్రమే కాదు, అతి విశ్వాసం మరియు దుబారా ఖర్చులు ఎంతటి అనర్థాలకు దారితీస్తాయో చెప్పే గుణపాఠం. ఆసియా దేశాలు ఈ సంక్షోభం నుండి ఎంతో నేర్చుకున్నాయి. ఫలితంగా, నేడు చాలా ఆసియా దేశాలు భారీ విదేశీ మారక నిల్వలతో పటిష్టంగా ఉన్నాయి. ఒక ఇన్వెస్టర్‌గా, మనం కూడా మార్కెట్ ఎప్పుడూ పెరుగుతూనే ఉండదని, రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ చాలా ముఖ్యమని ఈ సంఘటన ద్వారా గ్రహించాలి. “ఫిన్ విరాజ్” వెబ్‌సైట్‌లో ఇలాంటి మరిన్ని లోతైన విశ్లేషణల కోసం చూస్తూనే ఉండండి.