ప్రపంచంలో ధనవంతులు చాలా మంది ఉంటారు, కానీ “జ్ఞానంతో కూడిన ధనవంతులు” మాత్రం చాలా అరుదుగా ఉంటారు. అటువంటి వారిలో అగ్రగణ్యుడు, స్టాక్ మార్కెట్ రారాజు, ‘ఒమాహా మాంత్రికుడు’ (Oracle of Omaha) గా పిలవబడే వారెన్ బఫెట్ (Warren Buffett). కేవలం డబ్బు సంపాదించడమే కాకుండా, ఆ డబ్బును ఎలా కాపాడుకోవాలి, ఎలా వృద్ధి చేయాలి అని ప్రపంచానికి నేర్పించిన గురువు ఆయన. ఈ రోజు మనం “finviraj.com” వేదికగా, ఒక సాధారణ బాలుడి నుండి ప్రపంచంలోని అత్యంత సంపన్నులలో ఒకరిగా ఎదిగిన ఆయన అద్భుతమైన జీవిత ప్రయాణాన్ని, ఆయన పాటించిన సూత్రాలను మరియు ఆయన జీవితం నుండి మనం నేర్చుకోవాల్సిన పాఠాలను చాలా లోతుగా విశ్లేషించుకుందాం. ఇది కేవలం ఒక బయోగ్రఫీ మాత్రమే కాదు, ప్రతి ఇన్వెస్టర్ చదవాల్సిన ఒక పాఠం.

ప్రారంభ జీవితం మరియు నేపథ్యం

వారెన్ ఎడ్వర్డ్ బఫెట్ 1930వ సంవత్సరం, ఆగస్టు 30వ తేదీన అమెరికాలోని నెబ్రాస్కా రాష్ట్రంలో ఉన్న ‘ఒమాహా’ (Omaha) నగరంలో జన్మించారు. ఆయన పుట్టిన సమయం అమెరికా చరిత్రలో చాలా క్లిష్టమైనది. అప్పుడే “గ్రేట్ డిప్రెషన్” (Great Depression) మొదలైంది. దేశం ఆర్థిక మాంద్యంలో కూరుకుపోయిన సమయం అది. ఆయన తండ్రి పేరు హోవార్డ్ బఫెట్, తల్లి పేరు లీలా స్టాల్. ఆయన తండ్రి ఒక స్టాక్ బ్రోకర్ గా పని చేసేవారు, ఆ తరువాత ఆయన అమెరికన్ కాంగ్రెస్ సభ్యుడిగా కూడా ఎన్నికయ్యారు.

బఫెట్ కి ఇద్దరు అక్కలు ఉన్నారు. చిన్నతనం నుండే బఫెట్ గారికి అంకెలన్నా, గణితం అన్నా విపరీతమైన ఆసక్తి ఉండేది. బహుశా స్టాక్ మార్కెట్ రక్తంలోనే ఉందేమో, తన తండ్రి ఆఫీసులో ఉండే బోర్డుల మీద స్టాక్ ధరలను రాయడం ఆయనకు చాలా ఇష్టమైన పనిగా ఉండేది. ఆ చిన్న వయసులోనే, ప్రపంచం ఆర్థిక కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు, బఫెట్ మనసులో మాత్రం సంపద సృష్టికి సంబంధించిన విత్తనాలు పడ్డాయి.

బాల్యం: వ్యాపారవేత్తగా మొదటి అడుగులు

వారెన్ బఫెట్ బాల్యం చాలా ఆసక్తికరంగా సాగింది. ఆయనకు ఆరేళ్ల వయసు ఉన్నప్పుడే వ్యాపార లక్షణాలు కనిపించాయి. తోటి పిల్లలు ఆడుకుంటుంటే, బఫెట్ మాత్రం డబ్బు ఎలా సంపాదించాలో ఆలోచించేవారు. ఆయన తన తాతగారి కిరాణా కొట్టు నుండి కోకాకోలా బాటిల్స్ (Coca-Cola bottles) ఆరు బాటిల్స్ ప్యాక్ ను 25 సెంట్ల ధరకు కొని, ఒక్కో బాటిల్ ను 5 సెంట్ల చొప్పున అమ్మి, మొత్తం మీద 5 సెంట్ల లాభం పొందేవారు. ఇదే ఆయన మొదటి బిజినెస్.

అంతేకాకుండా, ఇంటింటికీ వెళ్లి చూయింగ్ గమ్స్ అమ్మడం, మ్యాగజైన్స్ అమ్మడం వంటి పనులు చేసేవారు. 13 ఏళ్ల వయసులో పేపర్ బాయ్ గా పనిచేశారు. వాషింగ్టన్ పోస్ట్ పత్రికలను వేస్తూ, తన సొంత సంపాదనతో ఒక సైకిల్ కొనుక్కున్నారు. ఆయన బాల్యంలో జరిగిన ఒక సంఘటన ఆయన తెలివితేటలకు అద్దం పడుతుంది. ఒకసారి ఆయన ఒక పాత పిన్‌బాల్ (Pinball) మిషన్ ను 25 డాలర్లకు కొన్నారు. దాన్ని ఒక బార్బర్ షాపులో పెట్టారు. పిల్లలు ఆడుకోవడం ద్వారా వచ్చిన డబ్బుతో, మరికొన్ని మిషన్లు కొని వేరే షాపుల్లో పెట్టారు. చివరగా ఆ వ్యాపారాన్ని 1200 డాలర్లకు అమ్మేశారు. అప్పటికే ఆయనకు “కాంపౌండింగ్” (Compounding) పవర్ అంటే ఏమిటో అర్థమైంది.

ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, కేవలం 14 ఏళ్ల వయసులోనే వారెన్ బఫెట్ తన మొదటి “ఇన్కమ్ టాక్స్ రిటర్న్” (Income Tax Return) ఫైల్ చేశారు. అందులో తన సైకిల్ ను మరియు వాచ్ ను బిజినెస్ ఖర్చులుగా చూపించి మినహాయింపు పొందారు.

విద్యాభ్యాసం మరియు కళాశాల రోజులు

బఫెట్ తన ప్రాథమిక విద్యను రోజ్ హిల్ ఎలిమెంటరీ స్కూల్ లో పూర్తి చేశారు. ఆ తర్వాత తండ్రికి రాజకీయాల్లో పదవి రావడంతో వాషింగ్టన్ డి.సి. కి మారారు. అక్కడ వుడ్రో విల్సన్ హై స్కూల్ లో చదివారు. హై స్కూల్ పూర్తయ్యే సరికి ఆయన దగ్గర ఇన్వెస్ట్ చేయడానికి కొంత డబ్బు సిద్ధంగా ఉంది. తనకు కాలేజీ చదువు అవసరం లేదని, డైరెక్ట్ గా వ్యాపారం చేస్తానని తండ్రితో చెప్పారు. కానీ తండ్రి ఒత్తిడి మేరకు యూనివర్సిటీ ఆఫ్ పెన్సిల్వేనియాలోని ప్రఖ్యాత “వార్టన్ బిజినెస్ స్కూల్” (Wharton Business School) లో చేరారు.

అయితే, అక్కడి ప్రొఫెసర్ల కంటే తనకే ఎక్కువ తెలుసని భావించిన బఫెట్, రెండు సంవత్సరాల తర్వాత నెబ్రాస్కా యూనివర్సిటీకి మారి, అక్కడ డిగ్రీ పూర్తి చేశారు. ఆ తర్వాత ఆయన జీవితాన్ని మలుపు తిప్పిన సంఘటన జరిగింది. హార్వర్డ్ బిజినెస్ స్కూల్ (Harvard Business School) లో చేరడానికి వెళ్లిన బఫెట్ ను, అక్కడ ఇంటర్వ్యూలో తిరస్కరించారు. ఇది ఆయన జీవితంలో జరిగిన అత్యంత మంచి విషయం అని తర్వాత ఆయనే చెప్పుకున్నారు. ఎందుకంటే, హార్వర్డ్ రిజెక్ట్ చేయడం వల్లే ఆయన కొలంబియా బిజినెస్ స్కూల్ (Columbia Business School) గురించి తెలుసుకున్నారు.

అక్కడ ఆయన గురువు, “ఫాదర్ ఆఫ్ వాల్యూ ఇన్వెస్టింగ్” (Father of Value Investing) గా పిలవబడే బెంజమిన్ గ్రహం (Benjamin Graham) ప్రొఫెసర్ గా ఉన్నారు. గ్రహం రాసిన “ది ఇంటెలిజెంట్ ఇన్వెస్టర్” (The Intelligent Investor) అనే పుస్తకం బఫెట్ జీవితాన్ని పూర్తిగా మార్చేసింది. ఆ పుస్తకాన్ని చదివిన తర్వాతే స్టాక్ మార్కెట్ అంటే జూదం కాదని, అది ఒక సైన్స్ అని బఫెట్ నమ్మారు. బెంజమిన్ గ్రహం దగ్గర శిష్యరికం చేయడం వల్ల బఫెట్ ఇన్వెస్టింగ్ శైలికి ఒక బలమైన పునాది పడింది.

స్టాక్ మార్కెట్ లోకి అడుగు: మొదటి అనుభవం

వారెన్ బఫెట్ స్టాక్ మార్కెట్ లోకి అధికారికంగా ప్రొఫెషనల్ గా రాకముందే, 11 ఏళ్ల వయసులోనే తన అక్కతో కలిసి షేర్లు కొన్నారు. ఆయన కొన్న మొదటి షేరు పేరు “సిటీస్ సర్వీస్” (Cities Service). ఆయన ఒక్కో షేరును 38 డాలర్ల చొప్పున మూడు షేర్లు కొన్నారు. అయితే, ఆయన కొన్న వెంటనే ఆ షేరు ధర 27 డాలర్లకు పడిపోయింది. చిన్న పిల్లాడైన బఫెట్ కంగారు పడ్డారు. కానీ కొంతకాలానికి ఆ షేరు ధర 40 డాలర్లకు పెరిగింది. అమ్మయ్య అనుకుని వెంటనే అమ్మేశారు. ఆ తర్వాత కొద్ది రోజులకే ఆ షేరు ధర 200 డాలర్లకు చేరుకుంది.

ఈ సంఘటన బఫెట్ కి మూడు ముఖ్యమైన పాఠాలు నేర్పింది:

1. షేర్ ధరను చూసి కంగారు పడకూడదు.

2. చిన్న లాభాల కోసం తొందరపడి అమ్మకూడదు.

3. ఇతరుల డబ్బుతో (అక్క డబ్బు) బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాలి.

ఈ అనుభవమే భవిష్యత్తులో ఆయనను దీర్ఘకాలిక ఇన్వెస్టర్ గా (Long-term Investor) మార్చింది.

పెట్టుబడి సూత్రాలు మరియు వ్యూహం (Investing Strategy)

వారెన్ బఫెట్ ఇన్వెస్టింగ్ స్టైల్ ను “వాల్యూ ఇన్వెస్టింగ్” (Value Investing) అంటారు. దీని అర్థం చాలా సింపుల్: “ఒక వస్తువు విలువ 100 రూపాయలు ఉంటే, దాన్ని 50 లేదా 60 రూపాయలకు లభిస్తున్నప్పుడు కొనడం”. ఆయన పాటించే ప్రధాన సూత్రాలు ఇవే:

1. సర్కిల్ ఆఫ్ కాంపిటెన్స్ (Circle of Competence):

బఫెట్ తనకు అర్థం కాని వ్యాపారాల్లో ఎప్పుడూ పెట్టుబడి పెట్టరు. ఉదాహరణకు, 90వ దశకంలో ఇంటర్నెట్ కంపెనీలు (Dot com boom) దూసుకుపోతున్నా, ఆయన వాటి జోలికి వెళ్లలేదు. తనకు కోకాకోలా, బ్యాంకింగ్, ఫర్నిచర్ వంటి వ్యాపారాలు అర్థమవుతాయి కాబట్టి వాటిలోనే పెట్టుబడి పెట్టారు. “మీకు అర్థం కాని బిజినెస్ లో రూపాయి కూడా పెట్టకండి” అనేది ఆయన సలహా.

2. ఎకనామిక్ మోట్ (Economic Moat):

పాత కాలంలో రాజులు తమ కోట చుట్టూ శత్రువులు రాకుండా పెద్ద కందకం (Moat) తవ్వించేవారు. అలాగే, ఒక కంపెనీకి కూడా పోటీదారులు దరిచేరలేని విధంగా ఒక ప్రత్యేకత ఉండాలి. అది బ్రాండ్ వాల్యూ కావచ్చు, పేటెంట్ కావచ్చు లేదా తక్కువ ధరకు ఉత్పత్తి చేసే సామర్థ్యం కావచ్చు. ఉదాహరణకు కోకాకోలాకు ఉన్న బ్రాండ్ ఇమేజ్ దాని “మోట్”.

3. దీర్ఘకాలిక ఆలోచన (Long Term Vision):

“మీరు ఒక షేరును 10 సంవత్సరాల పాటు ఉంచుకోలేకపోతే, కనీసం 10 నిమిషాలు కూడా ఉంచుకోవద్దు” అనేది ఆయన ప్రసిద్ధ వాక్యం. ఆయనకు ఇష్టమైన హోల్డింగ్ పీరియడ్ “శాశ్వతం” (Forever).

4. మేనేజ్మెంట్ నిజాయితీ:

కంపెనీ ఎంత గొప్పదైనా, నడిపించే వ్యక్తులు నిజాయితీపరులు కాకపోతే అందులో పెట్టుబడి పెట్టరు.

కెరీర్ మైలురాళ్లు: భారీ లాభాలు మరియు గుణపాఠాలు

బఫెట్ కెరీర్ లో ఎన్నో ఎత్తుపల్లాలు ఉన్నాయి. ఆయన నడిపే సంస్థ పేరు “బెర్క్‌షైర్ హాత్వే” (Berkshire Hathaway). వాస్తవానికి ఇది ఒక వస్త్ర తయారీ మిల్లు (Textile Mill). దీన్ని కొనడం తన జీవితంలో చేసిన పెద్ద తప్పు అని బఫెట్ అంటారు. ఎందుకంటే వస్త్ర వ్యాపారం నష్టాల్లోకి వెళ్తోంది. కానీ, బఫెట్ తన తెలివితేటలతో ఆ నష్టపోతున్న కంపెనీని ఒక ఇన్వెస్ట్మెంట్ కంపెనీగా మార్చేశారు. ఈ రోజు ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఖరీదైన షేరు బెర్క్‌షైర్ హాత్వేదే.

విజయాలు (Successes):

కోకాకోలా (Coca-Cola): 1988లో స్టాక్ మార్కెట్ క్రాష్ అయినప్పుడు, అందరూ భయపడుతుంటే బఫెట్ కోకాకోలా షేర్లను భారీగా కొన్నారు. ఇప్పటికీ ఆయన పోర్ట్‌ఫోలియోలో ఇది ఒక వజ్రం లాంటిది. డివిడెండ్ల రూపంలోనే వేల కోట్లు సంపాదిస్తున్నారు.

ఆపిల్ (Apple): టెక్నాలజీ స్టాక్స్ కు దూరంగా ఉండే బఫెట్, ఆపిల్ ని ఒక టెక్ కంపెనీగా కాకుండా ఒక కన్స్యూమర్ గూడ్స్ (Consumer Goods) కంపెనీగా చూసి ఇన్వెస్ట్ చేశారు. ఇప్పుడు ఆయన సంపదలో పెద్ద వాటా ఆపిల్ నుండే వస్తోంది.

అమెరికన్ ఎక్స్ ప్రెస్ (American Express): 1960లలో ఈ కంపెనీ ఒక కుంభకోణంలో ఇరుక్కుని షేర్ ధర పడిపోయింది. కానీ కంపెనీ మీద నమ్మకంతో బఫెట్ ధైర్యంగా ఇన్వెస్ట్ చేశారు. అది ఆయనకు అద్భుతమైన లాభాలను తెచ్చిపెట్టింది.

అపజయాలు (Failures):

డెక్స్టర్ షూ కంపెనీ (Dexter Shoe Co): దీన్ని కొనడానికి బఫెట్ నగదు కాకుండా, తన బెర్క్‌షైర్ హాత్వే షేర్లను ఇచ్చారు. ఆ షూ కంపెనీ తర్వాత మూతపడింది. కానీ ఆయన ఇచ్చిన షేర్ల విలువ ఇప్పుడు బిలియన్ల డాలర్లలో ఉంది. ఇది తన కెరీర్ లో అతి పెద్ద తప్పు అని ఆయన ఒప్పుకుంటారు.

టెస్కో (Tesco): బ్రిటన్ కు చెందిన ఈ సూపర్ మార్కెట్ లో ఇన్వెస్ట్ చేసి, మేనేజ్మెంట్ తప్పుల వల్ల నష్టపోయారు.

సామాజిక సేవ మరియు దాతృత్వం (Philanthropy)

వారెన్ బఫెట్ ఎంత గొప్ప సంపన్నుడో, అంతకంటే గొప్ప దాత. ఆయన ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతుడైనప్పటికీ, 1958లో కొన్న ఒక సాధారణ ఇంటిలోనే ఇప్పటికీ నివసిస్తున్నారు. ఆయనకు విలాసవంతమైన కార్లు, విమానాల పట్ల పెద్దగా ఆసక్తి లేదు (సొంత జెట్ ఉన్నప్పటికీ, దాన్ని బిజినెస్ కోసం మాత్రమే వాడుతారు).

2006లో ఆయన ఒక సంచలనాత్మక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. తన సంపదలో 99% (సుమారు 37 బిలియన్ డాలర్లు – అప్పట్లో) బిల్ & మెలిండా గేట్స్ ఫౌండేషన్ కు మరియు ఇతర చారిటీలకు దానం చేస్తానని ప్రకటించారు. దీనిని “ది గివింగ్ ప్లెడ్జ్” (The Giving Pledge) అంటారు. తన పిల్లలకు కూడా ఆయన పెద్దగా ఆస్తిని ఇవ్వదలుచుకోలేదు. “పిల్లలకు ఏమైనా చేయగలమనిపించేంత డబ్బు ఇవ్వాలి, కానీ ఏమీ చేయకుండా కూర్చునేంత డబ్బు ఇవ్వకూడదు” అనేది ఆయన సిద్ధాంతం.

కొత్త ఇన్వెస్టర్లకు మార్గదర్శనం

స్టాక్ మార్కెట్ లోకి కొత్తగా వచ్చే యువతకు, finviraj.com పాఠకులకు వారెన్ బఫెట్ ఇచ్చే సలహాలు ఇవే:

1. నష్టపోవద్దు (Rule No. 1):

ఆయన ఫేమస్ రూల్స్: “రూల్ నెంబర్ 1: ఎప్పుడూ డబ్బు పోగొట్టుకోవద్దు. రూల్ నెంబర్ 2: రూల్ నెంబర్ 1 ను ఎప్పుడూ మర్చిపోవద్దు.” దీని అర్థం, రిస్క్ తీసుకునేటప్పుడు జాగ్రత్తగా ఉండాలని.

2. చదవండి, చదవండి, చదవండి:

బఫెట్ రోజుకు 500 పేజీల వరకు చదువుతారు. “జ్ఞానం అనేది కాంపౌండ్ ఇంట్రెస్ట్ లాంటిది, అది పెరుగుతూనే ఉంటుంది” అని ఆయన అంటారు. కంపెనీల బ్యాలెన్స్ షీట్లు, వార్షిక నివేదికలు చదవమని ఆయన సూచిస్తారు.

3. ఇండెక్స్ ఫండ్స్ లో ఇన్వెస్ట్ చేయండి:

సాధారణ ప్రజలకు, స్టాక్ మార్కెట్ గురించి పూర్తిగా తెలియని వారికి “S&P 500 Index Fund” (మన దగ్గర నిఫ్టీ 50 లాగా) లో ఇన్వెస్ట్ చేయడం ఉత్తమమని ఆయన గట్టిగా సిఫార్సు చేస్తారు.

4. ఇతరులను చూసి నిర్ణయాలు తీసుకోవద్దు:

మార్కెట్ లో అందరూ కొంటున్నారని మీరు కొనవద్దు, అందరూ అమ్ముతున్నారని మీరు అమ్మవద్దు. “ఇతరులు అత్యాశతో ఉన్నప్పుడు మీరు భయపడండి, ఇతరులు భయపడుతున్నప్పుడు మీరు అత్యాశతో (కొనడానికి) ఉండండి.”

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

1. వారెన్ బఫెట్ నెట్ వర్త్ ఎంత?

ఆయన సంపద స్టాక్ మార్కెట్ హెచ్చుతగ్గులను బట్టి మారుతూ ఉంటుంది. కానీ ప్రస్తుతం ఆయన సంపద 100 బిలియన్ డాలర్లకు పైమాటే. ప్రపంచంలోని టాప్ 10 ధనవంతుల్లో ఆయన ఎప్పుడూ ఉంటారు.

2. వారెన్ బఫెట్ డివిడెండ్స్ ఇస్తారా?

ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, బఫెట్ కంపెనీ “బెర్క్‌షైర్ హాత్వే” తన వాటాదారులకు డివిడెండ్స్ ఇవ్వదు. ఆ డబ్బును తిరిగి కంపెనీలోనే ఇన్వెస్ట్ చేయడం ద్వారా షేర్ హోల్డర్లకు ఎక్కువ లాభం చేకూర్చవచ్చని బఫెట్ నమ్ముతారు.

3. వారెన్ బఫెట్ బిట్ కాయిన్ గురించి ఏమంటారు?

బఫెట్ బిట్ కాయిన్ మరియు క్రిప్టో కరెన్సీలకు పూర్తిగా వ్యతిరేకం. దానికి ఎటువంటి అంతర్గత విలువ (Intrinsic Value) లేదని, అది కేవలం గాలి బుడగ అని ఆయన విమర్శిస్తారు.

4. బఫెట్ సక్సెస్ సీక్రెట్ ఏమిటి?

ఓర్పు (Patience), క్రమశిక్షణ (Discipline), మరియు కాంపౌండింగ్ (Compounding) శక్తిని నమ్మడం. ఆయన తన సంపదలో 90% పైగా 65 ఏళ్ల వయసు దాటాకే సంపాదించారు.

ముగింపు

వారెన్ బఫెట్ జీవితం ఒక అద్భుతమైన పుస్తకం లాంటిది. ఆయన కేవలం డబ్బు సంపాదించడమే కాదు, నైతిక విలువలతో కూడిన వ్యాపారం ఎలా చేయాలో నేర్పించారు. స్టాక్ మార్కెట్ అంటే రాత్రికి రాత్రి ధనవంతులు అయిపోయే జాక్ పాట్ స్కీమ్ కాదని, అది ఓర్పుతో కూడిన దీర్ఘకాలిక ప్రయాణమని ఆయన నిరూపించారు. “finviraj.com” పాఠకులు ఆయన జీవితం నుండి నేర్చుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం ఒక్కటే – “సరైన సమయంలో, సరైన కంపెనీలో పెట్టుబడి పెట్టి, దాన్ని కదల్చకుండా ఉంచడం”. మీరు కూడా ఆయన సూత్రాలను పాటిస్తే, మీ ఆర్థిక స్వేచ్ఛకు ఎవరూ అడ్డు రాలేరు.