స్టాక్ మార్కెట్ లోకి అడుగుపెట్టిన కొత్తలో ప్రతి ఒక్కరికీ వచ్చే అతిపెద్ద డౌట్: “అసలు మార్కెట్ లో ఉన్న వేలాది కంపెనీలలో నా మొదటి పెట్టుబడి దేనితో స్టార్ట్ చేయాలి? ఏ షేర్ కొంటే లాభాలు వస్తాయి?”. చాలా మంది ఈ విషయంలో తమ ఫ్రెండ్స్ చెప్పారనో, లేదా టీవీ న్యూస్ ఛానెల్స్ చూసో బ్లైండ్ గా ఏదో ఒక పెన్నీ స్టాక్ (తక్కువ ధర ఉన్న షేర్) కొనేసి నష్టపోతుంటారు.

ఒక కంపెనీ షేర్ కొంటున్నాము అంటే… మనం ఆ కంపెనీలో ఒక చిన్న భాగస్వామి (Partner) అవుతున్నాము అని అర్థం. అందుకే బ్లైండ్ గా కాకుండా, ప్రాక్టికల్ గా ఒక కంపెనీని ఎలా చెక్ చేయాలో (Fundamental Analysis) బిగినర్స్ కోసం 5 సులభమైన స్టెప్స్ ఇక్కడ ఇస్తున్నాం.

1. కంపెనీ బిజినెస్ మీకు అర్థం అవుతుందా? (Understand the Business)

వారెన్ బఫెట్ చెప్పిన మొదటి సూత్రం ఏంటంటే: “మీకు అర్థం కాని ఏ బిజినెస్ లోనూ ఇన్వెస్ట్ చేయకండి”. మీరు కొనే కంపెనీ ఏం తయారు చేస్తుంది? దానికి మార్కెట్ లో డిమాండ్ ఉందా? భవిష్యత్తులో ఆ బిజినెస్ ఇంకా పెరుగుతుందా? అనేది ఆలోచించాలి. ఉదాహరణకు… టాటా, రిలయన్స్, ఐటీసీ లాంటి కంపెనీల ప్రొడక్ట్స్‌ని మనం రోజువారీ జీవితంలో వాడుతుంటాం కాబట్టి వాటి బిజినెస్ మోడల్ మనకు సులభంగా అర్థం అవుతుంది. ఇలాంటి వాటితోనే ప్రారంభించడం సేఫ్.

2. కంపెనీకి అప్పులు ఎంత ఉన్నాయి? (Debt to Equity Ratio)

మనం ఒక వ్యక్తికి అప్పు ఇచ్చేటప్పుడు అతనిపై ఆల్రెడీ ఎంత అప్పు ఉందో చూస్తాం కదా! కంపెనీల విషయంలో కూడా అంతే. ఒక కంపెనీకి తన సొంత డబ్బు కంటే బయటి అప్పులు ఎక్కువగా ఉంటే, భవిష్యత్తులో ఆ కంపెనీ మునిగిపోయే ప్రమాదం ఉంది.

• రూల్: కంపెనీ యొక్క Debt to Equity Ratio ఎల్లప్పుడూ 1 కంటే తక్కువగా (వీలైతే 0.5 కంటే తక్కువగా) ఉండేలా చూసుకోవాలి. అప్పులు లేని కంపెనీలు (Debt-Free Companies) లాంగ్ రన్ లో చాలా బలంగా నిలబడతాయి.

3. కంపెనీ లాభాల్లో ఉందా? (Net Profit & Sales Growth)

గత 3 నుండి 5 సంవత్సరాలుగా కంపెనీ యొక్క అమ్మకాలు (Sales) మరియు నికర లాభాలు (Net Profit) ప్రతి సంవత్సరం పెరుగుతున్నాయా లేదా అనేది చూడాలి. కేవలం షేర్ ధర పెరుగుతుందని కాకుండా, బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌లో కంపెనీ నిజంగానే లాభాలు సంపాదిస్తుంటేనే ఆ షేర్ ధర భవిష్యత్తులో మరింత పైకి వెళ్తుంది.

4. షేర్ వాల్యుయేషన్ కరెక్ట్ గా ఉందా? (P/E Ratio)

ఒక మంచి కంపెనీ అయినా సరే, దాని అసలు విలువ కంటే చాలా ఎక్కువ ధరకు కొంటే మనకు లాభాలు రావు. కంపెనీ షేర్ చౌకగా దొరుకుతుందా లేదా ఖరీదుగా ఉందా అని చెప్పేదే P/E Ratio (Price to Earnings Ratio). అయితే గుర్తుపెట్టుకోండి, కొన్ని సైక్లికల్ సెక్టార్ కంపెనీలకు లో (Low) P/E రేషియో ఉన్నా అది పీక్ ఎర్నింగ్స్ (గరిష్ట లాభాలు) కి సంకేతం కావచ్చు, కాబట్టి జాగ్రత్తగా విశ్లేషించాలి.

ఫండమెంటల్స్ పూర్తిగా నేర్చుకోండి: ఒక కంపెనీని పక్కాగా స్కాన్ చేయడానికి ఉపయోగపడే 27 ముఖ్యమైన ఫండమెంటల్ రేషియోల గురించి పూర్తి వివరణను మన ఫిన్ విరాజ్ స్టాక్ మార్కెట్ గ్రంథాలయం లో ఉచితంగా చదివి నేర్చుకోండి.

5. కంపెనీ మేనేజ్‌మెంట్ ఎలాంటిది? (Management Quality)

కంపెనీ నడిపే ప్రమోటర్లు లేదా సీఈఓ లపై ఏవైనా కోర్టు కేసులు ఉన్నాయా? వారు గతంలో ఏవైనా స్కామ్స్ చేశారా? అనేది గమనించాలి. ఎంత మంచి బిజినెస్ అయినా సరే, నడిపే మేనేజ్‌మెంట్ నిజాయితీగా లేకపోతే ఆ కంపెనీ షేర్ హోల్డర్స్ డబ్బులు నష్టపోవడం ఖాయం. టాటా (Tata) లాంటి నమ్మకమైన గ్రూప్స్ వైపు బిగినర్స్ మొగ్గు చూపడానికి ఇదే ముఖ్య కారణం.

స్మార్ట్ గా స్టాక్స్ ని ఎలా ఫిల్టర్ చేయాలి?

మార్కెట్ లో ఉన్న 5000 పైగా కంపెనీలలో ఈ 5 రూల్స్ సాటిస్ఫై చేసే కంపెనీలను ఒక్క క్లిక్ తో ఎలా వెతకాలి? దీనికోసం మనం స్క్రీనర్స్ వాడాలి. మన వెబ్‌సైట్ లో బిగినర్స్ కోసం ప్రత్యేకంగా క్రియేట్ చేసిన 7 రకాల ప్రీమియం స్క్రీనర్స్ అందుబాటులో ఉన్నాయి. వాటిని ఉపయోగించి మీరు మంచి స్టాక్స్ ని ఈజీగా ఫిల్టర్ చేయవచ్చు.

మీరు బేసిక్స్ దాటి ప్రొఫెషనల్ గా లైవ్ మార్కెట్ లో రిస్క్ మేనేజ్‌మెంట్ తో కూడిన డైరెక్షనల్ ఆప్షన్ సెల్లింగ్ సెటప్స్ లేదా స్వింగ్ ట్రేడింగ్ నేర్చుకోవాలి అనుకుంటే, మన ఫిన్ విరాజ్ స్టాక్ మార్కెట్ కోర్సెస్ లో జాయిన్ అవ్వవచ్చు.

ముగింపు (Conclusion):

మొదటి అడుగు ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా వేయాలి. స్టాక్ మార్కెట్ లో ఇన్వెస్ట్ చేయడం అంటే లాటరీ కాదని గుర్తుంచుకోండి. పైన చెప్పిన 5 విషయాలను గమనిస్తూ మీ మొదటి ఇన్వెస్ట్‌మెంట్‌ను ప్లాన్ చేసుకోండి.

ఈ సమాచారం మీకు నచ్చితే మీ తోటి ఇన్వెస్టర్స్ అందరికీ షేర్ చేయండి. మీ మొదటి ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ఏ షేర్ లో చేయాలనుకుంటున్నారో కింద కామెంట్ సెక్షన్ లో నాతో షేర్ చేసుకోండి!