ప్రపంచ స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రలో కొన్ని పేర్లు మాత్రమే శాశ్వతంగా నిలిచిపోతాయి. కేవలం డబ్బు సంపాదించడమే కాకుండా, తన తెలివితేటలతో దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలనే మలుపు తిప్పగల సత్తా ఉన్న అరుదైన ఇన్వెస్టర్ జార్జ్ సోరోస్ (George Soros). ఒక సాధారణ శరణార్థిగా జీవితాన్ని ప్రారంభించి, ప్రపంచంలోని అత్యంత సంపన్న వ్యక్తులలో ఒకరిగా ఎదిగిన ఆయన ప్రయాణం ఒక అద్భుతమైన సినిమా కథను తలపిస్తుంది. “ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్” అంటే కేవలం నంబర్లు మాత్రమే కాదు, అది మనుషుల ఎమోషన్స్ మరియు తప్పుల సమాహారం అని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పిన దార్శనికుడు ఆయన. ఈ రోజు మనం “finviraj.com” వేదికగా, ఈ లెజెండరీ ఇన్వెస్టర్ జీవితం, ఆయన అనుసరించిన వ్యూహాలు, మరియు స్టాక్ మార్కెట్ లో ఆయన సృష్టించిన సునామీల గురించి చాలా లోతుగా తెలుసుకుందాం. ఇది కేవలం బయోగ్రఫీ మాత్రమే కాదు, ప్రతి ఇన్వెస్టర్ నేర్చుకోవాల్సిన ఒక పాఠం.
ప్రారంభ జీవితం మరియు నేపథ్యం: యుద్ధం నేర్పిన పాఠాలు
జార్జ్ సోరోస్ 1930, ఆగస్టు 12న హంగేరీ దేశంలోని బుడాపెస్ట్ నగరంలో జన్మించారు. ఆయన అసలు పేరు “గ్యోర్గి ష్వార్ట్జ్” (Gyorgy Schwartz). ఆయన ఒక సంపన్న యూదు కుటుంబంలో పుట్టారు. ఆయన తండ్రి టివాడర్ సోరోస్ (Tivadar Soros) ఒక లాయర్ మరియు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో పాల్గొన్న వ్యక్తి. తల్లి ఎలిజబెత్ ఒక సిల్క్ షాపు యజమాని కుమార్తె.
అయితే, సోరోస్ బాల్యం పూల పాన్పు కాదు. 1930వ దశకంలో యూరప్ అంతటా యూదులకు వ్యతిరేకత పెరుగుతున్న సమయం అది. తన కుటుంబాన్ని రక్షించుకోవడానికి, సోరోస్ తండ్రి తమ ఇంటి పేరును “ష్వార్ట్జ్” నుండి “సోరోస్” (Soros) గా మార్చారు. హంగేరియన్ భాషలో “సోరోస్” అంటే “వారసుడు” లేదా “తదుపరి లైన్ లో ఉన్నవాడు” అని అర్థం. ఈ పేరు మార్పు కేవలం ఒక కాగితం మీద జరిగిన మార్పు కాదు, అది వారి ప్రాణాలను కాపాడే ఒక కవచంలా మారింది.
బాల్యం: మనుగడ కోసం పోరాటం (Survival)
జార్జ్ సోరోస్ జీవితంలో అత్యంత కీలకమైన దశ 1944లో మొదలైంది. అప్పుడు ఆయన వయసు కేవలం 13 ఏళ్లు. నాజీ జర్మనీ దళాలు హంగేరీని ఆక్రమించుకున్నాయి. ఆ సమయంలో యూదులను కాన్సంట్రేషన్ క్యాంపులకు తరలించి చంపేస్తున్నారు. ఈ భయంకరమైన పరిస్థితుల్లో సోరోస్ తండ్రి టివాడర్ తీసుకున్న నిర్ణయాలు జార్జ్ సోరోస్ మైండ్ సెట్ ని పూర్తిగా మార్చేశాయి.
తన తండ్రి నకిలీ ఐడెంటిటీ కార్డులను సృష్టించి, కుటుంబ సభ్యులను క్రైస్తవులుగా వేర్వేరు ప్రదేశాల్లో దాచిపెట్టారు. జార్జ్ సోరోస్ కూడా వేరే పేరుతో ఒక ప్రభుత్వ అధికారి ఇంట్లో తలదాచుకోవాల్సి వచ్చింది. ఆ అధికారి యూదుల ఆస్తులను జప్తు చేయడానికి వెళ్తున్నప్పుడు, చిన్నారి సోరోస్ కూడా ఆయనతో వెళ్లాల్సి వచ్చేది. తన సొంత జాతి ప్రజలు పడుతున్న బాధలను చూస్తూ, తన ఉనికిని కాపాడుకోవడానికి మౌనంగా ఉండాల్సి రావడం ఆయన మనసుపై చెరగని ముద్ర వేసింది.
ఈ అనుభవాల గురించి సోరోస్ తర్వాత ఇలా అన్నారు: “1944 నా జీవితంలో అత్యంత సంతోషకరమైన సంవత్సరం అని నేను అనను, కానీ అది నా తండ్రి హీరోయిజాన్ని నేను చూసిన సంవత్సరం. బ్రతకడం (Survival) అనేది అన్నిటికంటే ముఖ్యమని, నిబంధనలు (Rules) పాటించడం కంటే ప్రాణాలు కాపాడుకోవడం ముఖ్యం అని నేను అప్పుడే నేర్చుకున్నాను.” ఈ “సర్వైవల్ ఇన్స్టింక్ట్” (Survival Instinct) తర్వాతి కాలంలో స్టాక్ మార్కెట్ లో ఆయన విజయానికి పునాది వేసింది.
విద్యాభ్యాసం మరియు కళాశాల రోజులు: లండన్ కష్టాలు మరియు ఫిలాసఫీ
యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత, 1947లో సోరోస్ హంగేరీ నుండి ఇంగ్లాండ్ (లండన్) కు వలస వెళ్ళారు. అప్పటికి ఆయన దగ్గర చిల్లిగవ్వ లేదు. లండన్ లో బ్రతకడం చాలా కష్టంగా మారింది. తన చదువు కోసం మరియు పొట్ట పోసుకోవడం కోసం ఆయన రైల్వే స్టేషన్ లో “పోర్టర్” (Porter) గా పనిచేశారు. రెస్టారెంట్లలో వెయిటర్ గా పనిచేశారు. కొన్నిసార్లు తినడానికి తిండి లేక మిగిలిపోయిన ఆహారాన్ని తినాల్సి వచ్చేది.
ఇంతటి కష్టాల్లోనూ ఆయన లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ (LSE) లో చేరారు. అక్కడ ఆయన జీవితాన్ని మలుపు తిప్పిన వ్యక్తి పరిచయమయ్యారు – ఆయనే ప్రఖ్యాత తత్వవేత్త “కార్ల్ పాపర్” (Karl Popper). పాపర్ రాసిన “ది ఓపెన్ సొసైటీ అండ్ ఇట్స్ ఎనిమీస్” (The Open Society and Its Enemies) అనే పుస్తకం సోరోస్ ఆలోచనా విధానాన్ని పూర్తిగా మార్చేసింది.
ఏ సిద్ధాంతం కూడా అంతిమ సత్యం కాదని, మానవ అవగాహన ఎప్పుడూ అసంపూర్ణంగానే ఉంటుందని (Fallibility) కార్ల్ పాపర్ బోధించారు. ఈ ఫిలాసఫీని సోరోస్ కేవలం సమాజానికే కాకుండా, ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్లకు కూడా అన్వయించుకున్నారు. 1952లో ఆయన ఫిలాసఫీలో డిగ్రీ పూర్తి చేశారు. మొదట్లో ఆయన ఒక రచయిత లేదా తత్వవేత్త కావాలనుకున్నారు కానీ, డబ్బు సంపాదించాలనే బలమైన కోరిక ఆయనను ఫైనాన్స్ వైపు నడిపించింది.
స్టాక్ మార్కెట్ లోకి అడుగు: ఒక సేల్స్ మెన్ నుండి ఫండ్ మేనేజర్ దాకా
కాలేజీ పూర్తయ్యాక సోరోస్ కి వెంటనే మంచి ఉద్యోగం రాలేదు. ఫ్యాన్సీ గూడ్స్ అమ్ముకునే సేల్స్ మెన్ గా పనిచేశారు. చివరకు, ఒక మిత్రుడి సహాయంతో లండన్ లోని “సింగర్ అండ్ ఫ్రైడ్ ల్యాండర్” అనే మర్చంట్ బ్యాంకులో క్లర్క్ గా చేరారు. అక్కడ ఆయనకు ఆర్బిట్రాజ్ (Arbitrage) ట్రేడింగ్ మీద ఆసక్తి కలిగింది.
1956లో, తన జేబులో కేవలం $5000 డాలర్లతో ఆయన అమెరికాలోని న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్ళారు. మొదట్లో కేవలం ఐదేళ్లు ఉండి, $5,00,000 సంపాదించి తిరిగి వచ్చి ఫిలాసఫీ రాసుకోవాలి అనుకున్నారు. కానీ వాల్ స్ట్రీట్ (Wall Street) ఆకర్షణ ఆయనను వదలలేదు. న్యూయార్క్ లో ఆయన “యూరోపియన్ సెక్యూరిటీస్” లో నిపుణుడిగా పేరు తెచ్చుకున్నారు.
1969లో ఆయన తన మొదటి హెడ్జ్ ఫండ్ (Hedge Fund) “డబుల్ ఈగల్” (Double Eagle) ను స్థాపించారు. ఇదే ఆ తర్వాత కాలంలో ప్రసిద్ధి చెందిన “సోరోస్ ఫండ్ మేనేజ్ మెంట్” (Soros Fund Management) గా మరియు “క్వాంటం ఫండ్” (Quantum Fund) గా మారింది. జిమ్ రోజర్స్ (Jim Rogers) తో కలిసి ఆయన ఈ ఫండ్ ను నడిపించారు. 1970 నుండి 1980 వరకు, ఈ ఫండ్ 4200% రాబడిని (Returns) ఇచ్చింది. అదే సమయంలో S&P 500 ఇండెక్స్ కేవలం 47% మాత్రమే పెరిగింది. ఇది సోరోస్ ను వాల్ స్ట్రీట్ లో ఒక లెజెండ్ గా మార్చింది.
పెట్టుబడి సూత్రాలు మరియు వ్యూహం: ది థియరీ ఆఫ్ రిఫ్లెక్సివిటీ
జార్జ్ సోరోస్ ఇన్వెస్టింగ్ స్టైల్ వారెన్ బఫెట్ లేదా రాకేష్ జున్జున్వాలా లాంటి వారి కంటే పూర్తిగా భిన్నం. ఆయన “వాల్యూ ఇన్వెస్టర్” (Value Investor) కాదు. ఆయన ఒక “గ్లోబల్ మాక్రో స్పెక్యులేటర్” (Global Macro Speculator). ఆయన కంపెనీల బ్యాలెన్స్ షీట్ల కంటే, దేశాల ఆర్థిక పరిస్థితులు, కరెన్సీ రేట్లు మరియు రాజకీయ మార్పుల మీద ఎక్కువ దృష్టి పెడతారు.
1. థియరీ ఆఫ్ రిఫ్లెక్సివిటీ (Theory of Reflexivity):
ఇది సోరోస్ విజయ రహస్యం. సరళంగా చెప్పాలంటే – మార్కెట్ అనేది ఎప్పుడూ నిజమైన విలువను (Fundamentals) ప్రతిబింబించదు. ఇన్వెస్టర్ల ఎమోషన్స్, పక్షపాతాలు (Biases) మార్కెట్ ధరలను మారుస్తాయి. ఆ మారిన ధరలు తిరిగి ఫండమెంటల్స్ ను మారుస్తాయి. ఇది ఒక చక్రంలా (Feedback Loop) పనిచేస్తుంది. దీని వల్ల మార్కెట్ లో “బుడగలు” (Bubbles) మరియు “పతనాలు” (Crashes) ఏర్పడతాయి. సోరోస్ ఈ అసమతుల్యతను (Disequilibrium) గుర్తించి, దానిపై పందెం కాస్తారు.
2. ముందుగానే తప్పును గుర్తించడం:
సోరోస్ కు ఉన్న ఒక విచిత్రమైన అలవాటు ఏమిటంటే, తన పోర్ట్ ఫోలియోలో ఏదైనా తప్పు జరుగుతుంటే ఆయనకు వెన్నునొప్పి (Back pain) వచ్చేదట. అది ఒక సిగ్నల్ గా భావించి ఆయన తన పొజిషన్లను సరిచూసుకునేవారు. “నేను గొప్పవాడిని ఎందుకంటే నేను నా తప్పులను అందరికంటే ముందుగా గుర్తిస్తాను” అని ఆయన తరచుగా చెబుతారు.
3. ధైర్యం (Go Big or Go Home):
ఆయన దగ్గర పనిచేసిన స్టాన్లీ డ్రికెన్ మిల్లర్ ఒకసారి ఇలా చెప్పారు: “నువ్వు సరైన దిశలో ఉన్నావని తెలిసినప్పుడు, కొంచెం లాభంతో సరిపెట్టుకోకూడదు. నీ దగ్గర ఉన్నదంతా పెట్టి గరిష్ట లాభం పిండుకోవాలి.” సోరోస్ అదే చేశారు.
కెరీర్ మైలురాళ్లు: బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ పతనం మరియు బిలియన్ డాలర్ల లాభం
జార్జ్ సోరోస్ జీవితంలో 1992 సెప్టెంబర్ 16 ఒక చారిత్రాత్మక రోజు. దీనిని “బ్లాక్ వెడ్నెస్ డే” (Black Wednesday) అని పిలుస్తారు. ఈ ఒక్క రోజే ఆయనను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఫేమస్ చేసింది.
ది మ్యాన్ హూ బ్రోక్ ది బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్:
1990లలో యూరోపియన్ దేశాలు తమ కరెన్సీలను ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానం చేశాయి (ERM – Exchange Rate Mechanism). బ్రిటిష్ పౌండ్ (British Pound) విలువ చాలా ఎక్కువగా ఉందని, బ్రిటన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలహీనంగా ఉందని సోరోస్ గ్రహించారు. బ్రిటన్ ప్రభుత్వం కృత్రిమంగా పౌండ్ విలువను ఎక్కువగా చూపిస్తోందని ఆయన నమ్మారు.
సోరోస్ తన ఫండ్ ద్వారా దాదాపు 10 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన బ్రిటిష్ పౌండ్లను “షార్ట్ సెల్” (Short Sell – ధర తగ్గుతుందని పందెం కాయడం) చేశారు. బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ పౌండ్ విలువను కాపాడటానికి వడ్డీ రేట్లను పెంచింది, మార్కెట్ లో పౌండ్లను కొన్నది. కానీ సోరోస్ అమ్మకాల ఉధృతి ముందు బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ నిలవలేకపోయింది. చివరకు బ్రిటన్ ప్రభుత్వం ఓటమిని అంగీకరించి, పౌండ్ విలువను తగ్గించింది (Devaluation). ఆ ఒక్క రోజులో సోరోస్ 1 బిలియన్ డాలర్లు (సుమారు 8 వేల కోట్ల రూపాయలు ఆ కాలంలోనే) లాభం పొందారు. ఒక దేశ కేంద్ర బ్యాంకును ఒక వ్యక్తి ఓడించడం చరిత్రలో ఇదే మొదటిసారి.
ఇతర విజయాలు:
- ఆసియా ఫైనాన్షియల్ క్రైసిస్ (1997): థాయిలాండ్ కరెన్సీ “బాట్” (Baht) మరియు మలేషియా కరెన్సీ పతనాన్ని కూడా ఆయన ముందుగానే ఊహించి భారీ లాభాలు గడించారు.
- జపాన్ యెన్ ట్రేడ్ (2012): జపాన్ కరెన్సీ విలువ తగ్గుతుందని ఊహించి, 2012-13 కాలంలో దాదాపు 1.4 బిలియన్ డాలర్లు సంపాదించారు.
అపజయాలు (Losses):
అందరిలాగే సోరోస్ కూడా నష్టపోయారు.
1. 1987 మార్కెట్ క్రాష్: అక్టోబర్ 1987లో మార్కెట్ పడిపోతుందని ఊహించినా, అది ఆయన అనుకున్నదానికంటే దారుణంగా పడిపోవడంతో దాదాపు 300 మిలియన్ డాలర్లు నష్టపోయారు.
2. డాట్ కామ్ బబుల్ (1999): టెక్నాలజీ స్టాక్స్ బబుల్ అని తెలిసినా, చివరి దశలో ఎంటర్ అవ్వడం వల్ల 2000వ సంవత్సరంలో భారీ నష్టాలు చవిచూశారు.
3. రష్యా సంక్షోభం (1998): రష్యా మార్కెట్లో పెట్టుబడులు పెట్టి, అక్కడ ప్రభుత్వం డిఫాల్ట్ అవ్వడంతో దాదాపు 2 బిలియన్ డాలర్లు నష్టపోయారు.
సామాజిక సేవ మరియు దాతృత్వం: ఓపెన్ సొసైటీ ఫౌండేషన్స్
డబ్బు సంపాదనలో ఎంత అగ్రెసివ్ గా ఉంటారో, దానధర్మాల్లో అంతకంటే ఉదారంగా ఉంటారు జార్జ్ సోరోస్. ఆయన తన గురువు కార్ల్ పాపర్ స్ఫూర్తితో “ఓపెన్ సొసైటీ ఫౌండేషన్స్” (Open Society Foundations) ను స్థాపించారు. ఇప్పటివరకు ఆయన తన సంపదలో దాదాపు 32 బిలియన్ డాలర్ల (సుమారు 2.5 లక్షల కోట్ల రూపాయలు) కంటే ఎక్కువ మొత్తాన్ని దాతృత్వానికి ఇచ్చారు.
ఆయన ప్రధానంగా ప్రజాస్వామ్యం, మానవ హక్కులు, విద్య మరియు ఆరోగ్య రంగాలపై దృష్టి పెడతారు.
– నల్లజాతి వారి హక్కుల కోసం సౌత్ ఆఫ్రికాలో పోరాడారు.
– తూర్పు యూరప్ లో కమ్యూనిజం పతనమైన తర్వాత అక్కడ ప్రజాస్వామ్య వ్యాప్తికి భారీగా నిధులు సమకూర్చారు.
– సెంట్రల్ యూరోపియన్ యూనివర్సిటీ (CEU) ని స్థాపించి విద్యార్థులకు నాణ్యమైన విద్యను అందిస్తున్నారు.
కొత్త ఇన్వెస్టర్లకు మార్గదర్శనం: సోరోస్ చెప్పిన బంగారు సూత్రాలు
స్టాక్ మార్కెట్ లోకి వచ్చే యువతకు మరియు కొత్త ఇన్వెస్టర్లకు జార్జ్ సోరోస్ ఇచ్చే సలహాలు వెలకట్టలేనివి. అవి:
1. తప్పును ఒప్పుకోవడం ముఖ్యం:
“నేను ధనవంతుడిని ఎందుకంటే నేను ఎప్పుడు తప్పు చేశానో నాకు తెలుస్తుంది.” మార్కెట్ లో తప్పు చేయడం సహజం. కానీ ఆ తప్పును గుర్తించి, నష్టాన్ని (Stop Loss) వెంటనే ఆపివేయడం తెలివైన ఇన్వెస్టర్ లక్షణం. అహానికి (Ego) పోయి నష్టాన్ని పెంచుకోకూడదు.
2. సర్వైవల్ ఫస్ట్ (Survival First):
మార్కెట్ లో డబ్బు సంపాదించడం రెండో ప్రాధాన్యత. మొదటి ప్రాధాన్యత మీ దగ్గర ఉన్న పెట్టుబడిని కాపాడుకోవడం. ఒకసారి మార్కెట్ నుండి అవుట్ అయిపోతే, మళ్ళీ ఆడే అవకాశం ఉండదు. అందుకే రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ చాలా ముఖ్యం.
3. బోర్ కొట్టే ఇన్వెస్టింగ్ మంచిది కాదు:
“ఇన్వెస్టింగ్ అనేది వినోదం (Entertainment) అయితే, మీరు తప్పు చేస్తున్నారు. మంచి ఇన్వెస్టింగ్ ఎప్పుడూ బోరింగ్ గానే ఉంటుంది.” అంటే, ఎమోషన్స్ లేకుండా, డిసిప్లిన్ తో చేసేదే నిజమైన ఇన్వెస్టింగ్.
4. ట్రెండ్ ను గుర్తించండి:
ట్రెండ్ ఈజ్ యువర్ ఫ్రెండ్. మార్కెట్ ఎటువైపు వెళ్తుందో గమనించి, ఆ ప్రవాహంతో పాటు వెళ్లాలి. మార్కెట్ కు వ్యతిరేకంగా వెళ్లడం చాలా ప్రమాదకరం, మీకు సోరోస్ అంత అనుభవం ఉంటే తప్ప.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
1. జార్జ్ సోరోస్ నికర విలువ (Net Worth) ఎంత?
జార్జ్ సోరోస్ తన సంపదలో ఎక్కువ భాగాన్ని దానం చేసినప్పటికీ, ఫోర్బ్స్ ప్రకారం ఆయన నికర విలువ ఇప్పటికీ బిలియన్ల డాలర్లలోనే ఉంది (సుమారు $6.7 బిలియన్లు – 2023 నాటికి). ఆయన తన ఫ్యామిలీ ఆఫీస్ ద్వారా ఇంకా ట్రేడింగ్ చేస్తూనే ఉన్నారు.
2. జార్జ్ సోరోస్ రాసిన ముఖ్యమైన పుస్తకాలు ఏవి?
ఆయన అనేక పుస్తకాలు రాశారు. అందులో ముఖ్యమైనవి: “The Alchemy of Finance” (ఇన్వెస్టర్లకు బైబిల్ లాంటిది), “Soros on Soros”, మరియు “The Crisis of Global Capitalism”.
3. “క్వాంటం ఫండ్” అంటే ఏమిటి?
ఇది జార్జ్ సోరోస్ మరియు జిమ్ రోజర్స్ స్థాపించిన ప్రసిద్ధ హెడ్జ్ ఫండ్. ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యధిక రాబడిని ఇచ్చిన ఫండ్స్ లో ఒకటిగా చరిత్ర సృష్టించింది. ఒకానొక సమయంలో ఇందులో 1000 డాలర్లు పెడితే, అది మిలియన్ డాలర్లుగా మారింది.
4. జార్జ్ సోరోస్ ఏ స్ట్రాటజీని ఉపయోగిస్తారు?
ఆయన “గ్లోబల్ మాక్రో స్ట్రాటజీ” (Global Macro Strategy) ని ఉపయోగిస్తారు. అంటే కేవలం కంపెనీలను కాకుండా, దేశాల ఆర్థిక పరిస్థితులు, వడ్డీ రేట్లు, రాజకీయ మార్పులు మరియు కరెన్సీల ఆధారంగా పెట్టుబడులు పెడతారు.
ముగింపు: ఒక లెజెండ్ – ఒక పాఠం
జార్జ్ సోరోస్ జీవితం మనకు చెప్పేది ఒక్కటే – “పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నా, మన ఆలోచనా విధానం (Mindset) సరిగ్గా ఉంటే ప్రపంచాన్ని జయించవచ్చు”. నాజీల నుండి ప్రాణాలతో బయటపడటం దగ్గరి నుండి, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ ను సవాలు చేయడం వరకు ఆయన చూపిన తెగువ అద్భుతం. ఆయనను ప్రేమించేవారు ఉన్నారు, ద్వేషించేవారు ఉన్నారు, కానీ ఆయనను ఎవరూ విస్మరించలేరు. ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్ ఉన్నంత కాలం జార్జ్ సోరోస్ పేరు ఒక చరిత్రగా నిలిచిపోతుంది. finviraj.com పాఠకులకు ఆయన జీవితం ఒక గొప్ప స్ఫూర్తిని ఇస్తుందని ఆశిస్తున్నాం.